TEXT DUTCH

09.2017     Kunst van de dag (29.09.2017) galeries.nl | gekozen door Alex de Vries

Chantal Rens is in de traditie van de ‘boekkunst’ aan het uitgroeien tot een begrip. Het traditionele medium van het boek als beeldend kunstwerk heeft in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw een bloeiperiode gekend. Gelukkig is er een aantal kunstenaars dat het boek als een persoonlijk beeld blijft hanteren. In Nederland is Chantal Rens wat dat betreft een fenomeen. Haar werk kan worden bekeken in de traditie die is begonnen met boeken als ‘Twentysix Gasoline Stations’ (1962) en ‘Various Small Fires and Milk’ (1964) van Edward Ruscha (1937) die later in zijn loopbaan furore maakte met monumentale woordschilderijen in het zelf ontworpen lettertype Boy Scout Utility Modern.
De boeken en andere werken in gedrukte vorm die Chantal Rens maakt, bestaan meestal uit series van samenhangende beelden die ze bewerkt tot reeksen collages. Ze maakt uitsnedes in gevonden (foto)grafisch materiaal, en vult die op met verwante beelddetails uit andere vondsten uit tijdschriften, albums, massadrukwerk et cetera. Door regelmatig zwart-wit materiaal te combineren met fragmenten in kleur, bereikt ze een tijdloze sfeer waarin de kwetsbare verhouding mens – dier – landschap centraal staat.
Sinds 2015 onderhoudt Chantal Rens de Facebookpagina ‘Cats and Dogs in the Window’, waarop ze dagelijks een foto plaatst van een kat of een hond die achter een raam, meestal op de vensterbank van een huis, naar buiten kijkt. Chantal Rens maakt die foto’s vaak zelf waarbij het haar niet gaat om de fotografische kwaliteit van het beeld, maar om het fenomeen als zodanig. Dat neemt niet weg dat door de letterlijke voorbijgaande aard van de fotografische beelden deze een bepaalde visuele kwaliteit verwerven. Door de toenemende hoeveelheid ontstaat een iconografie waardoor de symbolische betekenis van iedere afzonderlijke foto meer en meer aan uiteenlopende interpretaties bloot komt te staan. De foto’s zijn ontroerend, aandoenlijk, grappig, bizar, gewoon, liefdevol, vanzelfsprekend, onverwacht enzovoort. Bij tijd en wijle verzamelt Chantal Rens een reeks van deze foto’s in een publicatie waarvan inmiddels vier delen zijn verschenen.

04.2017     Henk Woudsma schreef op zijn weblog ‘Nederlandse Kunstenaarsboeken deel 2 (jaren ’90 t/m heden)’ over mijn werk:

De grappige, absurde en ongrijpbare wereld van Chantal Rens

I would like the work to be non-work. This means that it would find its way beyond my preconceptions…It is the unknown quantity from which and where I want to go. As a thing, an object, it accedes to its non-logical self. It is something, it is nothing.

Deze quote van beeldhouwster Eva Hesse (1936-1970) is voor Chantal Rens (geboren in 1981 en wonend en werkend in Tilburg) heel aansprekend en inspirerend. Het spontane karakter van haar werk komt namelijk ook grotendeels instinctmatig tot stand. Na een lange zoektocht is het er ineens dan. Het is van te voren niet bekend hoe lang de zoektocht zou worden en uit hoeveel materiaal Chantal put. Het komt, net zoals het bij Eva Hesse het geval was, zoals het komt. Er zijn geen invloeden van buitenaf. Er wordt geen rekening gehouden met meningen over hoe er iets uit zou moeten kunnen zien. Sterker nog. Chantal probeert alle vooroordelen die in haar geheugen zijn opgeslagen opzij te zetten. Hoe het werk er uiteindelijk er uit gaat zien staat dus totaal niet van te voren vast. (…) lees verder

CHANTAL RENS verzamelt beelden die in feite zeer tijdgebonden zijn, maar die ze door combinaties in collages een onbestemde atmosfeer verleent. Ze hanteert daarvoor simpelweg de schaar en de lijmpot om bestaand beeldmateriaal dat we hebben overleefd boven zichzelf uit te tillen. Haar werk heeft de aard van een schrijnend verlangen, doet lichtvoetig aan en is in zijn vanzelfsprekendheid altijd ook raadselachtig. De huiselijkheid van haar werk is van een verraderlijke intimiteit door de onmiskenbare oprechtheid ervan.
— Alex de Vries,  tekst bij tentoonstelling Tegendraads met Textiel, Witteveen magazine maart-juni 2016

 

 

Alles heeft een oorsprong en een bestemming. Nu rest de kunstenaar niets anders om in zijn werk daar tussenin te gaan staan. Waar het werk aan is ontsprongen valt niet te achterhalen, en waar het op uitkomt is onvoorspelbaar. Daarmee krijgt het kunstwerk een gradatie van tijdloze ruimteloosheid die doorslaggevend is voor de kwaliteit ervan. Het beeld dat de kunstenaar maakt is een hapering in het denken en in ons bewustzijn. De titel van deze tentoonstelling van Chantal Rens, Marjolijn de Wit en May Snevoll von Krogh bevestigt de stoornis die een goed kunstwerk in ons hoofd veroorzaakt. We weten niet waar we zijn of waar we naartoe gaan en we zijn ergens aanbeland waar we geen weet van hebben. Op dat punt aangekomen doet zich iets voor waar geen verklaring voor is. We zien iets en hoeven ons niet af te vragen waar het vandaan komt. Het is ergens. Hier. Maar welke kant we van hieruit opgaan, blijft de vraag. De collages van Chantal Rens zijn vanzelfsprekend samengestelde beelden waaraan een langdurige bewustwording vooraf gaat. Chantal Rens heeft een uitgebreid beeldarsenaal waarin ieder beeld afzonderlijk eenduidig is, hoewel dat een constatering is die je betrekkelijk kunt noemen. Het ontbreekt die beelden wel aan een bewuste dubbele bodem. Ze laten iets zien wat ondubbelzinnig is en wat helder is in wat ermee wordt uitgedragen. Ironie, sarcasme, cynisme, humor: het is die beelden allemaal vreemd binnen de functie waarin ze ooit dienst hebben gedaan. Door binnen die beelden een andere gedaante tot stand te brengen, ontdoet Chantal Rens de afzonderlijke beelden van hun functie en ontstaat een ander op zichzelf staand beeld met een eigen betekenis die je minstens zo serieus moet nemen in hun intentie als de wereld waaraan ze zijn onttrokken. Opmerkelijk aan haar beelden is de textuur ervan. Door de techniek van uitknippen, opplakken en inlijsten kun je het werkproces dat ze volgt precies afleiden, maar het resultaat is een beeldende gewaarwording die vergelijkbaar is met die van het trompe l’oeil. Je weet niet wat je ziet, terwijl je dat toch zeker denkt te weten. Hier wordt echter niet het oog bedrogen – dat wordt juist bevestigd in de waarneming – maar het hart zou ik bijna zeggen, nee ook niet het hart, maar de rede. Je verstand staat er bij stil. Je weet even niet wat te denken en dan gaat je verbeelding met je aan de haal. Het is ontegenzeggelijk heel serieus werk dat wordt benadrukt door de schijnbare lichtvoetigheid ervan. Al haar beelden schrijnen. Zij is een schrijnwerkster. (…) Schrijnwerkster, scherprechter en ontruimer; het zijn karakteriseringen die ontleend zijn aan een bestaan dat Chantal Rens, Marjolijn de Wit en May Snevoll niet leiden. Het zijn vergelijkingen die mank gaan, omdat hun werk zich vanzelf met niets laat vergelijken, omdat het niet ontleend is aan de werkelijkheid zoals wij die kennen, maar aan een voorstellingsvermogen dat daar buitenom gaat. Deze kunstenaars laten zien dat je de noodzaak van kunst alleen in jezelf kunt vinden en niet in voorwaarden en verwachtingen van buitenaf. Hun werk toont aan dat er kunst als zodanig is, kunst die haar weerga niet kent. — Alex de Vries, Een hapering in het denken It’s uh that way openingstoespraak 8 maart 2013,  Luycks Gallery

 

Chantal Rens plaatst de oorspronkelijke ansichtkaart in een nieuwe setting. Het herinneringsbeeld verrast zichzelf in het aangezicht van ander tijdgebonden beeld. Bevrijd van het cliché en de fixatie, ontdekt het eindeloze mogelijkheden van wisselwerking. Het samengestelde beeld kan niet anders dan in een loop vervat raken. Wij staan daar volledig buiten. — Florette Dijkstra, curator/founder KUNSTWORDTTERUGKUNST. publicatie #3. 09/2012

 

De beeldcollages van Chantal Rens (Etten-Leur, 1981) zitten prachtig in elkaar. Toch bekruipt je al kijkend een vreemd gevoel. Gezichten gaan schuil achter een hondenvacht of besneeuwde bomen en het hoofd van een baby blijkt een doorkijkje naar een helderblauwe lucht. De in Tilburg wonende Rens werkt met bestaand beeldmateriaal uit bijvoorbeeld oude tijdschriften en maakt daarmee al knippend en plakkend een nieuwe compositie. Bijzonder werk, dat blijkt wel uit het feit dat haar collages vorig jaar te zien waren op het internationale fotofestival van New York. Curator Erik Kessels roemt haar werk om het spontane karakter dat er uit spreekt. Dat klopt, haar fotocollages zien eruit alsof ze achteloos in elkaar zijn gezet. Maar juist in die achteloosheid kruipt de tijd. Rens: “Het gebeurt instinctief. Ik zit lang te zoeken. Opeens is het er dan. Je weet dat het goed is.” Ze hergebruikt, (her)ordent, knipt, scheurt en stapelt. “Het werk dat daaruit voortvloeit overstijgt niet alleen de oorspronkelijke betekenis, maar kan deze 180 graden draaien, op het verkeerde been zetten of zelfs totaal veranderen.” Kessels: “Zij maakt op een originele wijze gebruik van de grote hoeveelheid beelden die vandaag de dag op ons afkomt. Beelden die we soms niet meer zien laat ze herleven door ze met elkaar te laten botsen. De collage die ontstaat raakt je veel meer dan wanneer je de beelden los van elkaar gezien had en er waarschijnlijk aan voorbij was gegaan.” —BKKC persbericht kunstenaarsgesprekken i.s.m. De Pont. Het prachtige knip- en plakwerk van Chantal Rens. 03/2011.

 

(…) Rens is een kunstenares die op een originele manier gebruik maakt van de enorme hoeveelheid beelden die er vandaag de dag op ons afkomt. Beelden die we soms niet eens meer zien laat Rens herleven door ze met elkaar te laten botsen. De collage die ontstaat wringt bij je als kijker, waardoor je veel meer geraakt wordt dan wanneer je de beelden los van elkaar had gezien en er waarschijnlijk aan voorbij was gegaan. — Erik Kessels, curator USE ME, ABUSE ME. NYPH’10, 2010